آورد . علاج ناتوانى كبد : نخست بايد تشخيص داد كه سبب ناتوانى كبد چيست . آيا از سوء مزاج ناتوان شده است ؟ آيا بيمارى ابزارى كبد را ناتوان كرده ؟ همچنين حالات ديگر ، كه علامتها را همه گفتيم . هركدام از سبب‌ها را تشخيص دادى و تحديد كردى آنگاه به معالجه بپرداز ! كه علاج حالت بيمارى ناتوان شدن كبد را گفتيم . ناتوانى كبد اكثرا از نوعى سردى ، و گاهى از رطوبت ، خشكى و مواد بدجنس در كبد بند آمده است . پس اكثرا علاج كبد با داروهاى گرمىبخش لطيف ، بازكننده ، رساننده و نرمىبخش مخلوط با گيرنده است . بايد دارو تقويتى و بازدارندهء عفونت نيز باشد . دارويى كه به نسبت بسيارى از داروهاى خوشبوى ديگر كه گرمىبخشى و رسانندگى خلط و گيرندگى بيشتر دارد ، زعفران است . ما زعفران را مثال آورديم ، امّا هر دارويى اين خواص را داشته باشد در چنين موردى مفيد است . داروهاى ملس‌مزه . كه كمى قبوضيت‌بخش باشند سودمند واقع مىشوند ؛ زيرا از ترشى كه دارند تقويت كبد مىكنند و ماده را پارچه‌پارچه مىنمايند و از شيرينى كه در آنها است ، كبد را جلا داده و چرك را از آن پاك كرده و بندآورده را باز مىكنند . مثلا دانهء انار ملس همين كار را انجام مىدهد . بايد درجهء حرارت يا سردى دارو را برحسب مزاج بيمار مراعات كنى . ببين اين مزاج بيمار داروى گرمىبخش مىخواهد يا به داروى سردىبخش نياز دارد . از اين قبيل داروهاى مزاجى - كه در هر حالتى با مزاج سازگار باشد - مويز همراه دانه است ، كه بايد بسيار خوب خاييده شود . اگر نياز بدان داشتى كه ورم را تحليل ببرى ، يا بندآمده را باز كنى و امثال آنها ؛ بايد بيمار همواره قبض باشد . مگر اينكه شكم بيمار بيش از حد خشكيده و يبوست بسيار بسيار شديد گردد . امكان دارد نياز بدان داشته باشى كه مادهء بيمارى را در كبد نگه دارى و حبس كنى تا قرار رگ زدن يا اسهال را برحسب نوع و حالت ماده مىدهى . كه ماده يا همراه خون رگ زدن ، يا همراه مدفوع اسهالى بيرون آيد . اگر به رگ زدن نياز نداشتى و خواستى بيمار را اسهال دهى كه مادهء بدجنس سبب بيمارى و ناتوانى كبد را پاكسازى كنى ، دقت كن ! اگر تشخيص دادى كه ماده سرد و لزج است با دارويى همانند قارچ چمنى بيمار را اسهال ده . و اگر تشخيص دادى كه مادهء بدجنس قوام رقيق دارد و كمى مايل به حرارت است و نيز در كبد بندآمدنى هم بود ، به وسيله افشرهء مشكانيه و خاراگوش بيمار را اسهال ده و با چيزى كه اين نوع دارو را كمك مىكند مخلوط كن ! احتمال دارد كه اسهال و پوست‌اندازى بسيار باشد . اگر در اين حالت طبيب به داروى قبوضيت‌بخش پناه ببرد زيانى بس زياد به بيمار مىرساند كه جبرانش دشوار است . بايد در چنين